CB radio i PMR
Radio bez egzaminu i bez pozwolenia: CB na 27 MHz — w samochodzie i w bazie, PMR446 — małe radiotelefony na wycieczkę, budowę czy spływ. Wszystko, co trzeba wiedzieć, w jednym miejscu.
CB radio (27 MHz)
- Bez pozwolenia i bez egzaminu — wystarczy radio dopuszczone do sprzedaży w UE.
- Pasmo: 26,960–27,410 MHz, 40 kanałów co 10 kHz.
- Emisje i moc: AM i FM do 4 W, SSB do 12 W PEP. Wzmacniacze mocy („dopałki”) są niedozwolone i zakłócają innych.
- Zasięg: samochód–samochód zwykle 5–15 km, z dobrej bazy kilkadziesiąt km; przy dobrej propagacji (lato, aktywne Słońce) słychać stacje z całej Europy.
Kanał 19 (AM) — drogowy: kierowcy, informacje o korkach, wypadkach, objazdach.
Kanał 9 — ratunkowy: tylko wzywanie pomocy i łączność w niebezpieczeństwie. Nie prowadź tu rozmów.
Na „dziewiętnastce” mów krótko i rzeczowo — kanał dzielą wszyscy kierowcy w zasięgu.
Kanały CB — „zera” i „piątki”
W Polsce przez lata używano częstotliwości przesuniętych o 5 kHz w dół (kończących się na 0 — „zera”), a w reszcie Europy standardem są częstotliwości kończące się na 5 („piątki”). Większość radiotelefonów ma przełącznik normy: PL (zera) albo EU/CEPT (piątki). Żeby się usłyszeć, obie stacje muszą mieć tę samą normę — kierowcy w Polsce zwykle są „na zerach”.
| Kanał | PL „zera” [MHz] | EU „piątki” [MHz] | Uwagi |
|---|---|---|---|
| 1 | 26,960 | 26,965 | |
| 2 | 26,970 | 26,975 | |
| 3 | 26,980 | 26,985 | |
| 4 | 27,000 | 27,005 | |
| 5 | 27,010 | 27,015 | |
| 6 | 27,020 | 27,025 | |
| 7 | 27,030 | 27,035 | |
| 8 | 27,050 | 27,055 | |
| 9 | 27,060 | 27,065 | ratunkowy — wzywanie pomocy |
| 10 | 27,070 | 27,075 | |
| 11 | 27,080 | 27,085 | |
| 12 | 27,100 | 27,105 | |
| 13 | 27,110 | 27,115 | |
| 14 | 27,120 | 27,125 | |
| 15 | 27,130 | 27,135 | |
| 16 | 27,150 | 27,155 | |
| 17 | 27,160 | 27,165 | |
| 18 | 27,170 | 27,175 | |
| 19 | 27,180 | 27,185 | drogowy — kierowcy, informacje o ruchu |
| 20 | 27,200 | 27,205 | |
| 21 | 27,210 | 27,215 | |
| 22 | 27,220 | 27,225 | |
| 23 | 27,250 | 27,255 | kolejność częstotliwości inna niż numeracja |
| 24 | 27,230 | 27,235 | kolejność częstotliwości inna niż numeracja |
| 25 | 27,240 | 27,245 | kolejność częstotliwości inna niż numeracja |
| 26 | 27,260 | 27,265 | |
| 27 | 27,270 | 27,275 | |
| 28 | 27,280 | 27,285 | |
| 29 | 27,290 | 27,295 | |
| 30 | 27,300 | 27,305 | |
| 31 | 27,310 | 27,315 | |
| 32 | 27,320 | 27,325 | |
| 33 | 27,330 | 27,335 | |
| 34 | 27,340 | 27,345 | |
| 35 | 27,350 | 27,355 | |
| 36 | 27,360 | 27,365 | |
| 37 | 27,370 | 27,375 | |
| 38 | 27,380 | 27,385 | |
| 39 | 27,390 | 27,395 | |
| 40 | 27,400 | 27,405 |
Antena CB i strojenie
Antena to połowa sukcesu. Ćwierćfalowa antena na 27 MHz ma ok. 2,6–2,75 m; krótsze anteny samochodowe mają cewkę wydłużającą — są wygodne, ale słabsze. Najlepiej montować ją na środku dachu (metalowa karoseria działa jak przeciwwaga).
Strojenie miernikiem SWR (koniecznie po montażu):
- Ustaw kanał środkowy (20), zmierz SWR, potem kanały 1 i 40.
- SWR wyższy na kanale 40 niż na 1 → antena za długa, skróć; wyższy na 1 → za krótka, wydłuż.
- Cel: poniżej 1,5 na całym paśmie. Powyżej 3 nie nadawaj długo — możesz uszkodzić radio.
ASQ i blokada szumów (squelch) — ucisza szum między rozmowami; ASQ dobiera próg automatycznie. Zbyt wysoka blokada „zjada” słabe stacje.
RF Gain — zmniejsz w mieście przy silnych sygnałach i zakłóceniach.
AM czy FM? Na drodze w Polsce — AM (kanał 19). FM brzmi czyściej, ale tylko jeśli druga strona też ma FM.
Żargon CB
| misiaki | policja |
| suszarka | pomiar prędkości (radar) |
| foto, fotka | fotoradar |
| dzwon | kolizja lub wypadek |
| czysto, zielono | droga wolna, bez kontroli |
| zera / piątki | polski / europejski standard częstotliwości (patrz niżej) |
| QRZ? | kto mnie woła? |
| QTH | gdzie jesteś, miejscowość |
| 73 | pozdrowienia na pożegnanie |
| modulacja, mówisz czysto | raport, jak cię słychać |
| odbiór | koniec wypowiedzi, twoja kolej |
Więcej skrótów (QSL, QRM, QRT…) w poradniku i słowniczku — CB-iści używają tych samych co krótkofalowcy.
PMR446
- Bez pozwolenia, tylko radiotelefony ręczne z wbudowaną, nieodkręcaną anteną.
- Moc do 0,5 W, emisja FM, 16 kanałów co 12,5 kHz (446,00625–446,19375 MHz). Starsze radia mają tylko kanały 1–8.
- Zasięg: w mieście kilkaset metrów, w terenie 1–3 km, z gór nawet kilkadziesiąt km.
- Wersje cyfrowe dPMR446 / DMR446 działają w tym samym paśmie, ale nie dogadają się z analogowymi.
Podkanały (CTCSS / DCS) — np. „kanał 3, kod 12” — to nie prywatność, tylko filtr: radio otwiera głośnik wyłącznie na sygnał z tym samym kodem. Każdy z kodem 0 (wyłączonym) słyszy wszystkich na kanale.
Uwaga, krótkofalowcy: na radiu amatorskim (np. FT-70DE) kanały PMR możesz mieć zapisane do nasłuchu, ale nadawać na PMR wolno tylko radiem PMR z homologacją i stałą anteną.
| Kanał | Częstotliwość [MHz] | Kanał | Częstotliwość [MHz] |
|---|---|---|---|
| 1 | 446,00625 | 9 | 446,10625 |
| 2 | 446,01875 | 10 | 446,11875 |
| 3 | 446,03125 | 11 | 446,13125 |
| 4 | 446,04375 | 12 | 446,14375 |
| 5 | 446,05625 | 13 | 446,15625 |
| 6 | 446,06875 | 14 | 446,16875 |
| 7 | 446,08125 | 15 | 446,18125 |
| 8 | 446,09375 | 16 | 446,19375 |
Chcesz więcej niż CB i PMR?
Z pozwoleniem krótkofalarskim nadajesz na kilkunastu pasmach — od 160 m do mikrofal — mocą do 500 W, przez przemienniki, satelity i na cały świat. Egzamin w UKE jest w zasięgu każdego: 4 przedmioty po 8 pytań, a trening w portalu przeprowadzi cię przez wszystkie pytania.
Przepisy: urządzenia CB i PMR446 używane bez pozwolenia radiowego — zgodnie z rozporządzeniem Ministra Cyfryzacji w sprawie urządzeń radiowych używanych bez pozwolenia (aktualny tekst w ISAP; informacje: UKE).